چاقی مفرط یکی از مهمترین چالشهای سلامت در دنیای امروز است که میتواند زمینهساز بیماریهای متعددی مانند دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، بیماریهای قلبی و مشکلات مفصلی شود. زمانی که روشهای غیرجراحی مانند رژیم غذایی و ورزش پاسخگوی کاهش وزن پایدار نباشند، جراحیهای چاقی بهعنوان یک راهکار علمی و مؤثر مطرح میشوند. یکی از روشهای نوین و پیشرفته در این حوزه، عمل ساسج (SADI-S) است که نتایج قابلتوجهی در کاهش وزن و بهبود بیماریهای متابولیک دارد. در ادامه این مطلب از بیمارستان یثربی، این عمل جراحی را توضیح میدهیم.
عمل ساسج (SADI-S) چیست؟
عمل ساسج که نام کامل آن Single Anastomosis Duodeno-Ileal Bypass with Sleeve Gastrectomy است، نوعی جراحی چاقی ترکیبی محسوب میشود. این روش در واقع نسخه سادهتر و کمعارضهتر از جراحی بایپس دوازدههای کلاسیک است و از ترکیب دو تکنیک اصلی تشکیل میشود:
- اسلیو معده (کوچکسازی حجم معده)
- بایپس بخشی از روده برای کاهش جذب کالری
در این جراحی، معده به شکل لولهای باریک درمیآید و سپس بخشی از روده کوچک از مسیر جذب غذا کنار گذاشته میشود تا هم دریافت غذا کمتر شود و هم جذب کالری کاهش یابد.
عمل ساسج چگونه انجام میشود؟
جراحی ساسج معمولاً به روش لاپاراسکوپی انجام میشود و کمتهاجمی است. مراحل کلی آن شامل موارد زیر است:
- کاهش حجم معده و تبدیل آن به معده لولهای شکل
- اتصال دوازدهه به بخش انتهایی روده باریک با یک اتصال (آناستوموز)
- حفظ مسیر طبیعی عبور صفرا و آنزیمهای گوارشی
این ساختار باعث میشود فرد سریعتر احساس سیری کند و در عین حال جذب چربی و کالری کاهش یابد.
چه افرادی کاندید مناسب عمل ساسج هستند؟
عمل ساسج برای همه افراد مناسب نیست و باید با بررسی دقیق پزشک انجام شود. معمولاً این افراد گزینه مناسبی برای این جراحی هستند:
- افراد با BMI بالاتر از ۴۰
- افراد با BMI بالاتر از ۳۵ همراه با بیماریهایی مانند دیابت یا فشار خون
- بیمارانی که از عمل اسلیو معده نتیجه کافی نگرفتهاند
- افرادی که چاقی آنها منشأ متابولیک شدید دارد
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد محاسبه شاخص توده بدنی برای جراحی چاقی به مقاله مرتبط با این موضوع سر بزنید.
مزایای عمل ساسج
این جراحی به دلیل ساختار خاص خود، مزایای قابلتوجهی دارد که آن را از برخی روشهای دیگر متمایز میکند:
- کاهش وزن چشمگیر و پایدار در بلندمدت
- تأثیر بسیار قوی در کنترل یا درمان دیابت نوع ۲
- کاهش اشتها به دلیل تغییرات هورمونی
- تنها یک اتصال رودهای (کاهش ریسک عوارض جراحی)
- نتایج بهتر نسبت به اسلیو معده در بیماران بسیار چاق
معایب و عوارض احتمالی عمل ساسج
با وجود مزایا، این جراحی نیز مانند هر عمل دیگری ممکن است عوارضی داشته باشد که باید آگاهانه بررسی شوند:
- احتمال کمبود ویتامینها و مواد معدنی
- نیاز مادامالعمر به مصرف مکملها
- اسهال یا تغییر عادات گوارشی در برخی بیماران
- لزوم پیگیری منظم پزشکی پس از عمل
مراقبتهای بعد از عمل ساسج
رعایت مراقبتهای پس از جراحی نقش بسیار مهمی در دستیابی به نتیجه مطلوب و حفظ سلامت بیمار دارد؛ بهطوریکه پایبندی به رژیم غذایی مرحلهای شامل مایعات، غذاهای نرم و سپس جامد به سازگاری بهتر بدن کمک میکند. همچنین مصرف منظم مکملهای تجویزشده توسط پزشک برای پیشگیری از کمبودهای تغذیهای ضروری است. نوشیدن آب کافی در طول روز، انجام فعالیت بدنی منظم و سبک پس از دوره بهبودی، و انجام آزمایشهای دورهای جهت بررسی وضعیت تغذیهای و سلامت عمومی، از دیگر اقداماتی هستند که به بهبود روند درمان و افزایش کیفیت زندگی پس از جراحی کمک میکنند.
تفاوت عمل ساسج با اسلیو معده
در حالی که اسلیو معده تنها باعث کاهش حجم معده میشود، عمل ساسج علاوه بر این مرحله، جذب کالری را نیز محدود میکند. به همین دلیل، کاهش وزن و کنترل دیابت در ساسج معمولاً قویتر و ماندگارتر از اسلیو معده است، بهویژه در افراد با چاقی شدید. برای آشنایی با اینکه عمل اسلیو معده چیست، این مقاله از سایت بیمارستان یثربی را مطالعه کنید و با این روش درمان چاقی نیر بیشتر آشنا شوید.
تأثیر عمل ساسج بر هورمونهای گرسنگی و سیری
یکی از مهمترین دلایل موفقیت عمل ساسج، تغییرات هورمونی پس از جراحی است. با کوچک شدن معده و تغییر مسیر عبور غذا، ترشح هورمون گرلین که عامل اصلی ایجاد احساس گرسنگی است، بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد. در مقابل، هورمونهایی که مسئول ایجاد سیری و کنترل قند خون هستند افزایش پیدا میکنند. این تغییرات باعث میشود بیمار بدون احساس گرسنگی شدید، غذای کمتری مصرف کند و کاهش وزن پایدارتری را تجربه کند.
نقش عمل ساسج در درمان دیابت نوع ۲
عمل ساسج یکی از مؤثرترین جراحیهای چاقی برای کنترل و حتی بهبود دیابت نوع ۲ محسوب میشود. کاهش جذب رودهای و تغییرات هورمونی ناشی از جراحی، باعث تنظیم بهتر قند خون میشود؛ بهگونهای که بسیاری از بیماران مدت کوتاهی پس از عمل، نیاز به داروهای دیابت را کاهش میدهند یا حتی بهطور کامل قطع میکنند. این اثر مثبت حتی پیش از کاهش وزن چشمگیر نیز در برخی بیماران مشاهده میشود.
میزان کاهش وزن مورد انتظار پس از عمل ساسج
کاهش وزن پس از عمل ساسج معمولاً سریعتر و عمیقتر از روشهایی مانند اسلیو معده است. اغلب بیماران طی ۱۲ تا ۱۸ ماه اول، بین ۷۰ تا ۸۵ درصد اضافهوزن خود را از دست میدهند. البته میزان دقیق کاهش وزن به عواملی مانند پایبندی به رژیم غذایی، فعالیت بدنی و شرایط متابولیک فرد بستگی دارد. حفظ سبک زندگی سالم نقش کلیدی در تثبیت نتایج بلندمدت این جراحی دارد.
وضعیت جذب مواد مغذی پس از عمل ساسج
از آنجا که در عمل ساسج بخشی از روده کوچک از مسیر جذب کنار گذاشته میشود، جذب برخی ویتامینها و مواد معدنی کاهش مییابد. به همین دلیل، مصرف منظم مکملهایی مانند ویتامین B12، آهن، کلسیم و ویتامین D ضروری است. پیگیری آزمایشهای دورهای به پزشک کمک میکند تا کمبودهای احتمالی بهموقع تشخیص داده شده و از بروز عوارض تغذیهای جلوگیری شود.
عمل ساسج بهعنوان جراحی ترمیمی پس از اسلیو معده
در برخی بیماران، اسلیو معده بهتنهایی منجر به کاهش وزن کافی نمیشود یا پس از مدتی وزن بازمیگردد. در چنین شرایطی، عمل ساسج میتواند بهعنوان یک جراحی ترمیمی مؤثر مورد استفاده قرار گیرد. این روش بدون نیاز به تغییرات پیچیده، کاهش وزن مجدد و کنترل بهتر بیماریهای متابولیک را امکانپذیر میسازد.
اهمیت پیگیری بلندمدت پس از عمل ساسج
موفقیت واقعی عمل ساسج تنها به انجام جراحی محدود نمیشود، بلکه به مراقبت و پیگیری منظم پس از آن وابسته است. ویزیتهای دورهای، بررسی وضعیت تغذیهای، پایش وزن و اصلاح سبک زندگی، همگی نقش مهمی در جلوگیری از عوارض و بازگشت وزن دارند. بیمارانی که ارتباط مستمر با تیم درمان دارند، معمولاً نتایج پایدارتر و رضایتبخشتری تجربه میکنند.
همه چیز درباره جراحی ساسج برای درمان چاقی
عمل ساسج یکی از پیشرفتهترین و مؤثرترین روشهای جراحی چاقی است که با ترکیب کاهش حجم معده و کاهش جذب رودهای، نتایج بسیار خوبی در کاهش وزن و درمان بیماریهای متابولیک ارائه میدهد. با این حال، موفقیت این عمل به انتخاب درست بیمار، مهارت جراح و رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل بستگی دارد. اگر فردی با چاقی مفرط و مشکلات متابولیک هستید، مشاوره با پزشک متخصص میتواند بهترین مسیر درمانی را برای شما مشخص کند.
